Friday, February 24, 2012

កម្រងទំនុកបទចម្រៀងថ្មី



ជាស្នាដៃដ៏បា្រកដ ដែលផុសចេញពីទេពកោសល្យ  
និង មនសិការខ្ញុំជាខែ្មរសុទ្ធសាធ។


ជាទំនុកបទចម្រៀងថ្មី ពុំបានលួចកែ បកប្រែ ឬចម្លងចេញពីសា្នដៃរបស់នរណាម្នាក់ឡើយ។
រូបភាពថតដោយម្ចាស់ប្លក់ផ្ទាល់ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨

   នេះជាបទដំបូងបំផុតរបស់ខ្ញុំ។ វាគឺជាអនុស្សាវរីយ៍ថ្ងៃដំបូងក្នុងជីវិតរបស់ខ្ញុំ
ដែលបានឈានជើង ជាន់ទឹកដីអង្គរ ខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិនា ឆ្នាំ២០០៣។ ខ្ញុំបានដើរតាំងពីស្ពានថ្មរហូតដល់បា្រសាទអង្គរវត្កនាម៉ោង៤ល្ងាច។ សងខាងផ្លូវ​ អបដោយដើមឈើធំៗមានម្លប់ដ៏ត្រជាក់ល្ហឹមនិងសំឡេងរៃកណ្តឹងយំ
យ៉ាងទ្រហ៊ឹងអឹងកងរំពងលាន់ឮពេញព្រៃដែលជាចំណីអារម្មណ៍ប្លែកដោយក្នុង
មួយជីវិតរបស់ខ្ញុំទើបតែបានជួបប្រទះនាពេលនោះប៉ុណ្ណោះ!ហើយវាក៏ជាថ្ងៃទី
មួយដែលខ្ញុំបានឮរៃកណ្តឹងយំ! សំឡេងវាយំពិតជាខ្លាំង ស្រួយ ហើយ គ្រលួចពន់ពេកណាស់! ដំបូងខ្ញុំមិនបានដឹងថានោះជាសំឡេងរៃយំសោះឡើយ។​ ខ្ញុំដើរដល់បង្គោលថ្មពណ៌សមួយដែលមានរសេរពាក្រថា  "សូមស្វាគមន៏" ហើយមកហួសទីនោះបន្តិចមានសត្វស្វាជាច្រើនរត់ប្រដេញគ្នាចុះឡើងដណ្តើមចំណីគ្នាដែលអ្នកទេសចរណ៍ភាគច្រើនពេលមកដល់កន្លែងនេះតែងឈប់បោះចំណីឲ្យពួកវានឹងថតរូបទុកជាអនុស្សាវរីយ៍។ខ្ញុំឈប់ទីនោះឈរអែបទៅកៀននៅខាងស្តាំដៃហើយងាកមើលក្រោយអត់មានឃើញនរណាសោះ!ពុទ្ធោអើយ!ខ្ញុំនេះចំជាល្ងង់រកលេខដាក់គ្មានមែន!តាមពិតខ្ញុំស្មានតែសំឡេងនោះជាសូរសឺរ៉ែននៃក្បួន
រថយន្តដឹកអ្នកធំណាមួយទៅលេងអង្គរវត្ត!ដឹងអី!!!ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមកទើប
មានគេបា្រប់ខ្ញុំថា នោះជាសំឡេងរៃកណ្តឹងយំទេ។


  បន្ទាប់ពីងាកមើលក្រោយហើយអត់មានឃើញរថយន្តមួយសោះនោះខ្ញុំក៏បន្ត
ដំណើរទៅមុខទៀតហើយចេះតែងាកមើលក្រោយជាញឹកញាប់នឹងងើញមើលមែកឈើធំៗ ដោយខ្ញុំក៏មាន  ការសង្ស័យថាសំឡេងនេះចេញពីប្រភពនោះដែរ តែខ្ញុំមិនបាននឹកដល់រៃកណ្តឹងនោះឡើយ។ដោយសារសំឡេងវាពេលខ្លះកាន់តែឮខ្លាំងទៅៗ ខ្ញុំក៏ចាប់ផ្តើមបញ្ចេញសំឡេងគ្រហ៊ឹមត្រាប់តាមរៃយំ រងំៗតែម្នាក់ឯង! បន្តិចក្រោយមក ខ្ញុំក៏មានការចាប់អារម្មណ៍លើអ៊ឺនគ្រហ៊ឹមរបស់ខ្លួនឯង ដោយ ព្យាយាមរកនឹកថានោះជាបទអ្វីថាតើខ្ញុំធ្លាប់ច្រៀងឬឮបទនេះពីមុនមកដែរឬទេ!
ទេ! គឺមិនដែលទេ! ខ្ញុំព្យាយាមគ្រហ៊ឹមឡើងវិញម្តងហើយម្តងទៀត រហូតខ្ញុំអាចចងចាំ៊ឺនគ្រហ៊ឹមនោះបាន ហើយប្រាកដក្នុងចិត្តថាវាជាMelodyថ្មី គឺជាទំនុកបទចម្រៀងថ្មី!

 មកដល់បន្ទប់ជួលស្នាក់នៅវិញខ្ញុំចាប់ផ្តើមសរសេរទំនុកទៅតាម៊ឺនគ្រហ៊ឹមដែល
ខ្ញុំបាន្រហ៊ឹមច្រៀងឡើងដោយចៃដន្យ!ហើយទីបំផុតបទចម្រៀងថ្មីសុទ្ធសាធ
មួយបានលេចចេញជារូបរាងទាំងទំនុកទាំងអត្ថន័យនិងអ៊ឺនច្រៀង!ខ្ញុំច្រៀងបទ
នេះសារចុះសារឡើងជាច្រើនសិបដងហើយបានប្រាកដច្បាស់ក្នុងចិត្តថាគឺជា
បទថ្មី ថ្មីដោយខ្ញុំសូមនិយាយតែដដែលៗថាវាជាបទថ្មីដោយមិនបានយក  លំនាំ ឬក៏កែទំនុកចេញពីបទរបស់អ្នកណាមួយសោះឡើយ!ខ្ញុំសប្បាយចិត្តនឹងរំភើបក្រៃលែងនឹងមានមោទនភាពចំពោះខ្លួនឯងពន់ពេកណាស់ដែលខ្ញុំអាចធ្វើវាបានដោយពីមុនមកខ្ញុំបានត្រឹមតែចេះតែងនិពន្ធចេញជាកំណាព្យប៉ុណ្ណោះ! 

    សូមអរគុណទឹកដីអង្គរ ខេត្តសៀមរាប .... សូមអរគុណរៃកណ្តឹង ដែលបានធ្វើឲ្យភាពរីករាយ និងក្តីរំភើប ដោយបានឃើញអ្នក ឮសំឡេងអ្នកហើយបណ្តាលឲ្យខ្ញុំដុះចេញនូវទេពកោសល្យថ្មីដោយពុំដឹងខ្លួន!


   អនុស្សាវរីយ៍នៅអង្គរវត្ត 
១​ ខ្ញុំដើរតាមផ្លូវទៅកាន់អង្គរ     រៃយំបន្ទរហាក់ជួយអបអរទេសចរណ៍នៃខ្ញុំ
  ​  តាមផ្លូវរុក្ខជាតិខ្ពស់ទាបតូចធំ   ម្លប់សែនភិរម្យ  ធើ្វអោយរូបខ្ញុំរសាយកង្វល់។

អង្គរខ្ញុំអើយមិនបាននៅស្ងៀម   ​  ភ័ក្រ្តអ្នកញញឹមឈរចាំស្វាគមន៏នៃការមកដល់
   ជនសែនលាននាក់គយគន់គិតឆ្ងល់     រូបឆោមនិមល   នឹកស្មានមិនដល់ស្ថាបត្យកម្ម។

បន្ទរ  បា្រសាទអង្គរដក់ជាប់ដួងចិត្ត  ​   ជាឋានតុសិតដែលខ្ញុំចងចាំ
     ផ្ទាំងសិលាមាសចាំងឆ្លុះរបាំ     ឆ្លាក់ជាប់ជពាំា្ជង   កំពុងរេរាំនៅក្នុងអង្គរ។

បា្រសាទអង្គរឈរមាំជាប់ជាក់     ខែ្មរដឹងគុណអ្នករក្សាឥតអាក់បា្រង្គបា្រសាទថ្ម
     ដុំមាសដុំពេជ្រថៃ្លពិតឆើតល្អ    មិនសើ្មដុំថ្ម   បា្រសាទអង្គរបវរខែ្មរឡើយ។

ថៃ្ងទី២១​ ខែមិនា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ


 សូមរក្សាសិទ្ធិ


រូបភាពថតដោយម្ចាស់ប្លក់ផ្ទាល់ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨

 បទរាជនីសៀមរាបបានប្រសូត្រឡើងទៅតាមការស្រមើស្រម៉ៃរបស់ខ្ញុំតែ
ប៉ុណ្ណោះនោះក៏ព្រោះតែក្តីរំភើបភាពសប្បាយចិត្តបន្ទាប់ពីបានឃើញប្រាសាទ
អង្គរវត្តរបស់ខ្មែរដ៏ល្អឯកគ្មានពីរលើលោកដែលបានចាក់គ្រឹះយ៉ាងរឹងមាំបំផុត ឈរបង្អួតសម្រស់ដល់ជនប្រុសស្រីរាប់រយឆ្នាំមកហើយ!

 អត្ថន័យក្នុងបទមួយនេះខ្ញុំបានសរសេរទំនុករៀបរាប់ទៅតាមទំនោរអារម្មណ៍ 
ដែលបានដក់ជាប់នូវសម្រស់នារីលក់ផ្លែមាក់ប្រេងមាក់ប្រាងដែលខ្ញុំបានឃើញ
ពួកគេកំពុងទូលខ្លះក៏កណ្តៀតនៅនឹងចង្កេះហើយពួកគេភាគច្រើនអាចនិយាយ
ភាសាអង់គ្លេសទៅកាន់ភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេសដែលគួរឲ្យមោទនៈណាស់។

   រាជនីសៀមរាប
  ខ្ញុំសែនរំភើបក្នុងដួងចិត្តកៃ្រ     ដូចឋិតឋានសួគ៌ាល័យ     ដែលខ្ញុំស្រម៉ៃជាប់ក្នុងសុបិន
     រៃយំគ្រលួច  លួចបា្រប់មាសឆ្អិន     កវីភ្នំពេញជាប់ចិត្តស្រឡាញ់ម្ចាស់មាក់បេ្រងហើយ។

២​   អប្សារារេរាំជាប់បា្រង្គអង្គរ    ជួយពាំនាំពាក្យអង្វរ   ប្រាប់ទៅស្រីល្អអោយទ្រូងបានស្បើយ
     បងមកពីនាយ   បានជួបត្រាណត្រើយ     កែវកុំកនើ្តយរៀមចាំចម្លើយឆ្លើយមកព្រលឹង។

បន្ទរ   កែវភែ្នកមុតថ្លាបាញ់ចំដួងចិត្ត     ស្នេហ៍ហើយអាណិត     សូមផើ្ញជីវិតលើផ្កាដងស្ទឹង
     អូនកុំប្រកែកកកុំប្រកាន់ខឹង     រៀមសូមផ្ញើឆ្អឹង     មាក់បេ្រងដងស្ទឹងជួយចាំសម្តី។

  មេបាចាស់ទុំលោកបានដឹងឮ     ព្រះអង្គចេកចមទាំងពីរ     សូមយកផ្កាភ្ញីដែលខ្ញុំថ្វាត់ថ្វាយ
    បុបា្ផដងស្ទឹងរៀមសូមថ្នមបី     អង្គរសាក្សីរាជនីបុរីសៀមរាបខ្ញុំអើយ។

ថៃ្ងទី២៦ ខែមិនា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                               ឈាមខ្មែរ
    
សូមរក្សាសិទ្ធិ



រូបភាពថតដោយម្ចាស់ប្លក់ផ្ទាល់ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨

     បើនឹងនិយាយរៀបរាប់ទៅ វាបីដូចជាខ្សែរឿងប្រលោមលោកមួយ
ហើយខ្ញុំក៏មិនទាន់ហ៊ានបរិយាយឲ្យក្បោះក្បាយនិងស៊ីជម្រៅវែងអន្លាយបានឡើយពីព្រោះវានឹងត្រូវប៉ះពាល់សិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួននៃម្ចាស់រឿងរ៉ាវនេះជាក់ជាមិនខាន! 
ខ្ញុំគ្រាន់តែអាចជម្រាបបានថា នេះគឺជារឿងពិត​ ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងជីវិត
របស់បុរសម្នាក់ ដែលកាលណោះគាត់បានជួលបន្ទប់ស្នាក់នៅក្បែរបន្ទប់ខ្ញុំដែរ 
ហើយអ្វីដែលខ្ញុំបានដឹង គឺតាមរយះអ្នកជិតខាង ជាពិសេសអ៊ុំស្រីម្ចាស់ផ្ទះជួលនៅ
ឯខេត្តសៀមរាបនោះតែម្តង! 

 ភាពជាបុរសដូចគ្នាដែលពោរពេញដោយមនោសច្ចេតនាបរិសុទ្ធសេចក្តីសេ្នហា
ដ៏ស្មោះស្ម័គ្រចំពោះនារីដែលខ្លួនស្រឡាញ់សឹងតែលើសពីជីវិតខ្លួនឯងទៅទៀត 
តែអនិច្ចារ សង្ខាស្រីត្រូវឃ្លាត ឆ្ងាយៗ ដោយមិនអាចវិលត្រឡប់វិញបាន។ 
ពេលនោះហើយការឈឺចាប់ ការសោកស្តាយ ហើរចូលសន្ធិតក្នុងខ្លួនយើង ត្រឹមតែមួយវិនាទីប៉ុណ្ណោះ!ខ្ញុំយល់នូវអារម្មណ៍នូវទំហំនៃការឈឺចាប់របស់គាត់ តែខ្ញុំមិនអាចជួយអ្វីគាត់បានឡើយគឺបានត្រឹមតែចូលរួមសោកស្តាយ នឹងនាំយកអារម្មណ៍ឈឺចាប់ដ៏សែនក្តុកក្តួលរបស់គាត់មកដាក់ក្នុងខ្លួនខ្ញុំ ហើយរ៉ាយរាប់ចេញជាទំនុកបទចម្រៀងមួយនេះតែប៉ុណ្ណោះ! 
ខ្ញុំសូមសារភាពប្រាប់មិត្តអ្នកអានតាមត្រង់ថាពេលដែលខ្ញុំដាក់អារម្មណ៍ 
កំពុងសរសេរបទនេះនាពេលនោះបេះដូងរបស់ខ្ញុំបីដូចធ្លាប់បានឆ្លងកាត់រឿងរ៉ាវ
ដ៏សោកសង្រេងរបៀបនេះយ៉ាងដូច្នោះដែរហើយទឹកភ្នែករបស់ខ្ញុំក៏បាន
ស្រក់ចុះមកដោយមិនដឹងខ្លួន!

   សុរិយាអស្តង្គត នៅមុខ អង្គរ 

ទំនួញរៃយំលើចុងព្រឹក្សព្រៃ     ថ្ងួចថ្ងូរស្តាយរូបកាយស្រី     ទៅកាន់ភពថ្មីឆ្ងាយពីបងហើយ
    ទឹកភ្នែកបងហូរសួររកចម្លើយ   ចុះហេតុម្តេចឡើយ     ទ្រូងធ្លាប់គេងកើយប្រែជាព្រាត់បាន។

២​  អកុសលផលកម្មបងបែកពីអូន  ជីវិតរសាត់ដូចក្បូន ឃ្លាតឆ្ងាយសោះសូន្យលូនផុតជើងមេឃ 
    ក្លែបក្លិនសម្ផស្សថតជាប់កែវភ្នែក   មេបាចិត្តក្អែក     អូនស៊ូទូលរែកលើក្តីមរណា។

បន្ទរ  អូនសុរិយាអើយឮទេនួនល្អង     អកព្រាត់បង្គងរស់រងទុក្ខា     បា្រណធ្លាប់ថ្នមបីដៃធ្លាប់កៀកស្មា     យើងធ្លាប់យាត្រាទៅលេងអង្គរ។

  បាយ័នតាព្រហ្មគឺជាសាក្សី     ព្រះខ័នបា្រសាទប្រពៃ   ​ ធ្លាប់ដឹងចិត្តស្រីភក្តីស្មោះស
     ទឹកថ្លាស្រះស្រង់ខ្ញុំសូមអង្វរ   ជួយប្រោសស្រីល្អ     រស់ឃើញអង្គរនិងខ្ញុំវិញផង។

ថៃ្ងទី៣០ ខែមិនា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
       
សូមរក្សាសិទ្ធិ



រូបភាពថតដោយម្ចាស់ប្លក់ផ្ទាល់ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨

   អង្គរឋានស្នេហ៍ឧត្តម 

១  ប្រុស  មើលនុ៎ះន៏!បា្រសាទអង្គរល្បីល្បាញ     ដូចព្រះចន្ទកំពុងតែរះថ្លៃថ្លា     
                        អូននិងបងកំពុងចរយាត្រា     ទៅទស្សនាបា្រង្គបា្រសាទខែ្មរ។

២   ្រី   អូនជួបបងនៅតាមដងស្ទឹងសៀមរាប     គន់ទេសភាពរៀបរាប់ដួងចិត្តម្ចាស់ស្នេហ៍
                  ប្រុសភ្នំពេញតើអូនអាចជឿបានទេ     ប្រុសកំពូលស្នេហ៍មានអ្វីសាក្សី។

បន្ទរ   ប្រុស​   សាក្សីស្នេហ៍យើងនេះហើយ     នៅជិតបង្កើយអូនអើយមើលទៅ
           រួម     សូមអង្គរជួយចាំពាក្យខ្ញុំនិងពៅ     ពេលនេះតទៅយើងស្មោះនិងគ្នា។

៣   រួម    ទៅយើងនាំគ្នាមុជទឹកក្នុងស្រះស្រង់     មើលរំចង់រីករហង់ក្នុងគង្គា
                  សូមបា្រសាទបាយ័នជួយចាំវាចា     យើងសាងស្នេហាលើដីអង្គរ។


ថៃ្ងទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
     
សូមរក្សាសិទ្ធិ




រូបភាពថតដោយម្ចាស់ប្លក់ផ្ទាល់ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨

   គូស្នេហ៍ក្រោមតំណក់ភ្លៀង
១   ស្រី​​     សូរផ្គរគ្រឹមៗរលឹមតក់ៗ     យើយទាំងពីរនាក់យាត្រាក្រោមតំណក់ភ្លៀង
                   យើងរត់ប្រលែងយើងស្រែកយើងច្រៀង     ជាសំនៀងចម្រៀងភាសាដួងចិត្ត។

២​   ប្រុស     សូរស័ព្ទវាយោបក់បោកព្រឹក្សព្រៃ     ជាភ្លេងពរជ័យភក្តីដល់គូជីវិត
                        ដួងចន្ទភ្លឺថ្លាចាញ់ភ័ក្រ្តវរមិត្រ     ស្នេហ៍យើងស្មោះពិតដួងចិត្តតែមួយ។

បន្ទរ   ប្រុស     វាយោរំភើយ   ពៅបងអើយអូនគេងកើយទ្រូងរៀមរ៉ា
             ​រួម     ស្នេហ៍យើងស្មោះស្ម័គ្រអស់ពីចិន្តា     សូមស្បថសច្ចានៅមុខចេតី្តយ។

៣   រួម     សូមខ្យល់រន្ទះផ្គរព្រះភិរុណ     ព្រះមេមានគុណប្រគុំជាតូរតន្រ្តី
                  ដល់គូសង្សារសំណព្វហរទ័យ     ជាតិនេះជាតិថ្មីសេ្នហ៍យើងអមតះ។


ថៃ្ងទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
     
សូមរក្សាសិទ្ធិ



រូបភាពថតដោយម្ចាស់ប្លក់ផ្ទាល់ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨

៦   រំដួលអង្គរ
  ចៃដន្យឃើញចន្ទរះចំកណ្តាលថៃ្ងត្រង់     ភ័ក្រ្តាក្រឡង់លាយឡំនិងហ្វូងតារា
      ចន្ទអើយល្អម្លេះល្អគាប់ជាប់ដួងចិន្តា     ខ្ញុំមានវាសនាឃើញចន្ទម្នាក់ឯង។

   ពិដោររំដួលរំជួលដួងចិត្តខ្ញុំហើយ     ក្លិនរំដួលអើយធ្វើឲ្យទ្រូងរៀមចំបែង
     ថ្ពាល់ខួចទាំងសង ចិញ្ចើមងសមកៃ្រលែង     ពណ៌ផែ្លមាក់បេ្រងក៏ចាញ់ថ្ពាល់ស្រី។

បន្ទរ     រំដួលជាប់ទងអើយ     សូមស្តីឆ្លងឆ្លើយរកប្រុសកវី
            បេះដូងញាប់ញ័រព្រោះរំដួលស្រី     រំដួលបុរីអង្គរស្នេហា។

៣     រំដួលអង្គរម្តេចឈរស្ងៀមមិនស្រដី     បានជួបកវីសូមពិសីឆ្លើយវាចា
        អង្គរអន្ទងឲ្យខ្ញុំបានជួបបុប្ផា     សូមស្ងួនមេត្តាចិន្តាបងទៅ។


ថៃ្ងទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
       
សូមរក្សាសិទ្ធិ



     បា្រសាទប្រែរូប ស្នេហ៍ខ្ញុំប្រែចិត្ត 

  ក្រោមមេឃព័ណ៌ខៀវកាត់វាលស្មៅខ្ចី     បងដឹកដៃស្រី     សាសងសម្តីមុខផ្ទាំងសិលា
      ភ្លៀងផ្គរគ្រឹមៗម៉ុមញ័រកាយា     ឱបទ្រូងរៀមរ៉ា     អង្វរចិន្តាបងកុំភ្លេចស្រី។

២   បា្រសាទប្រែរូបអូនស្បថសច្ចា     មុខអង្គអ្នកតា     មានផ្ទាំងសិលាជួយជាសាក្សី
     បត់ជើងសំពះកាន់ធូបជាប់ដៃ     ពាក្យពេចន៍មានន័យ     ឥឡូវអ្វីៗស្រីលែងនឹកនា។

បន្ទរ     បា្រសាទប្រែរូបនៅស្រស់ញញឹម     ប្លែកតែមាសម៉ុមក្បត់ចិត្តឃ្លាតឃ្លា
         តើបងខុសអ្វីបា្រប់ផងពុំងា     មុននឹងបែកគ្នាឱ្យរៀមអស់ចិត្ត។

  ដៃអើយដៃធ្លាប់ប្រលោមឱបកាយ     ពេលនេះព្រាត់ឆ្ងាយ     ឃ្លាតពីរូបកាយអូនតែងអាណិត
       បា្រសាទនៅរឹងឈរជាប់មាំពិត     បាត់តែវរមិត្រ     ខានបានស្នេហ៍ស្និទជិតបា្រសាទហើយ។


ថៃ្ងទី១៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
     
សូមរក្សាសិទ្ធិ




   ជីវិតគ្រូបង្រៀន

១   សំណព្វដួងចិត្តជីវិតខ្ញុំអើយ     គឺកង់នេះហើយដែលជាមិត្តខ្ញុំ
      យើងបានឆ្លងកាត់ឧបសគ្គតូចធំ     ដល់ដែនភិរម្យទ្រនំសុខា។

២   ខ្យល់ភ្លៀងរងាថ្ងៃក្តៅមិនណាយ     ជិះយ៉ាងសប្បាយទៅកាន់សាលា
      ទោះសិស្សមើលងាយខ្ញុំមិនហ៊ឺហា     ធ្វើម្តេចអាត្មាខ្ញុំជាអ្នកក្រ។

បន្ទរ   ក្រមែនទ្រព្យាវិជ្ជាខ្ញុំមាន     ខ្ញុំមិនបំពានលោភៈទោសៈ
           បង្រៀនភាសាកាន់ជាប់សច្ចៈ     មិត្តអើយចាំជាក់វិជា្ជជាទ្រព្យ។

៣   យើងស៊ូមានឈ្នោះថាជាអ្នកក្រ     តែកិតិ្តយសល្អមិនប្រព្រឹត្តថោក
      អំពើលាមកកុំយកខ្ញួនតោង     នាំតែសណ្តោងតែទុក្ខកម្មពា។


ថៃ្ងទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
          
សូមរក្សាសិទ្ធិ



   ភូមិជីវិតខ្ញុំ

១   ទឹកហូរក្នុងព្រែក   ព្រែកស្នេហាខ្ញុំ     បងឃើញមាសម៉ុមចុះបេះកញ្ឆែត
      បេះដូងស្ទើរស្លុតឃើញអូនល្អប្លែក ហ៊ឹ ............. ទងត្រួយកញ្ឆែតបញ្ឆៀងភ្នែកស្រី។

២   ទឹកហូរក្រោមស្ពាន   ស្ពានស្នេហាខ្ញុំ     ស្រណោះស្រីម៉ុមទូលបាវស្មៅខ្ចី
      បងរែកអូនទូលឆ្លងស្ពានត្នោតថ្មី ហ៊ឹ........... ស្រណោះសម្តីពិសីឆ្លើយឆ្លង។

បន្ទរ   អនុស្សាវរីយ៍ភូមិស្នេហ៍ពោធិស្មាត     ចិត្តខ្ញុំមិនភ្លេចគ្រាខ្សត់មួហ្មង
          ធ្លាប់រត់ប្រឡែងរកត្រីរាវខ្យង     ធ្លាប់នាំនួនល្អងកាត់វាលស្រូវទុំ។

៣   ទឹកហូរហូរទៅ   ហូរទៅសែនឆ្ងាយ     ក៏ចិត្តមិនណាយដែនដីសុខុម
       ឆ្មាពួនពោធិស្មាតភូមិសែនមនោរម្យ ហ៊ឹ.......... ញាតិអើយរូបខ្ញុំមិនភ្លេចលោកឡើយ។

ថៃ្ងទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
         
សូមរក្សាសិទ្ធិ
    

១០   ម្ចាស់កែវភ្នែក

១   សូរផ្គររន្ទះភ្លៀងធ្លាក់ជោគជាំ     ឲ្យបេះដូងខ្ញុំក្រៀមក្រំ     នឹកដល់មាសម៉ុមនាងនៅម្នាក់ឯង
    ចិត្តមួយព្រួយនឹកចិត្តមួយក្តុកក្តួលចំបែង     អារម្មណ៍វង្វេង     ខ្លាចអូនបែកឆ្វេងមានថ្មីចោលបង។

២   ផ្គររន្ទះភ្លៀងច្រៀងបែកវេហា     នឹកគ្រារៀមថ្នមកាយា     ក្នុងវង់ហត្ថាមិនដែលមានហ្មង
    ដំណក់ទឹកភ្លៀងធ្លាក់ជ្រែកដូចទឹកភ្នែកបង   ស្រណោះគ្រាកន្លង    អូនហើយនិងបងរួមរ័កស្នេហា។

បន្ទរ   ភ្លៀងៗផ្គរបន្ទរដួងចិត្ត   អារម្មណ៍នឹកកែវវរមិត្រ     ធ្លាប់រួមស្នេហ៍ស្និទក្នុងខ្ទមជរា
           ខ្ទមស្នេហ៍កម្សត់ស្រណោះបទភ្លេងផ្ទឹមការ     បាយខុនផ្កាស្លា     អំបោះហត្ថាចងយើងពីរប្រាណ។ 
៣   សូមផ្គររន្ទះជួយប្រាប់ចិន្តា     ដែលជាម្ចាស់កែវនេត្រា     ខ្ញុំនឹកជីវ៉ាឥតមានស្រាកស្រាន្ត
នឹកគ្រាមុនបែក   អូនយំឱបបងមិនលែង     គេងព្រួយតែឯងតើអូនចំបែងព្រួយដូចបងទេ?

ថៃ្ងទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
    
សូមរក្សាសិទ្ធិ
    


១១   ម្លប់ត្នោត ម្លប់ស្នេហ៍


១   ប្រុស     បងឡើងបេះត្នោត     ខ្វេះក្លែបចងដោតត្រណោតជូនអូន
                   រង់ចាំមាសស្ងួន     បាត់សូន្យមិនឃើញពៅមកជួបបង
                   ក្លែបត្នោតបងផ្អែម     ដូចក្លែបមាត់ស្រីបងធ្លាប់ថើបថ្នម
                   ឥឡូវបាត់សូន្យ     ឬមួយនឹមនួនស្ងួនភ្លេចសន្យា។

២   ស្រី     អូនមកដល់ហើយ     ម្ចាស់ស្នេហ៍អូនអើយបងកុំសង្កា
                 ពាក្យបងផ្តាំថា     ឲ្យអូនយាត្រាមកជួបស្នេហ៍ស្នង
                 នេះនែ៎កពា្ចប់     បាយអូនវិចស្រាប់ជាមួយញាំខ្យង
                 ម្ហូបដែលប្រុសបង     ចូលចិត្តកន្លងប៉ងញុំាពីរនាក់។

បន្ទរ   ប្រុស     វាលស្រែស្រូវទុំយើងច្រូតជិតគ្នា     ពេលថ្ងៃសន្ធិយាបងគេងកើយភ្លៅ
          ស្រី         គេងមកប្រុសថ្លៃស្រីបំពេពៅ     ម្លប់ត្នោតស្រែស្រូវភ្លៅអូនជាខ្នើយ។

៣   រួម     ត្នោតអើយត្នោតកេរ្តិ៍     ត្នោតពីដូនតាចំការវាលស្រែ
                ត្នោតរបស់ខ្មែរ     ផ្អែមឆ្ងាញ់ម្លេះទេត្នោតស្រែស្រុកយើង
                ត្នោតខ្ពស់សន្លឹម     ឈរយ៉ាងញញឹមក្រោយធ្នឹមចំបើង
                ដូចក្តីស្នេហ៍យើង     កំពុងដុះឡើងដើមស្នេហ៍បរិសុទ្ធ។


ថៃ្ងទី០៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
​                                                                                  ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
      
សូមរក្សាសិទ្ធិ



១២     មន្តនេត្រា

           ១   បាញ់ចំបេះដូងរូងថ្លើមប្រម៉ាត់បង     កែវភ្នែកនួនល្អងភ្លឺថ្លាដូចពេជ្រពណ្ណរាយ
                 ចុះកែវភ្នែកអ្វីល្អលើសចន្ទសួគ៌ាល័យ     មន្តនេត្រាស្រីឲ្យស្លុតចិន្តា។

          ២     សម្លឹងចំម្តងបងលង់ស្នេហ៍អូនហើយ     ម្តេចក៏កន្តើយមិនមេត្តាបងផងជីវ៉ា
                 ដឹងទេបងកំពុងលង់ស្នេហ៍កែវនេត្រា     សូមថ្លៃមេត្តាស្នេហាបងទៅ។

          បន្ទរ   ម្ចាស់កែវភ្នែកអើយ!     ខ្ញុំចុះចាញ់ហើយមន្តនេត្រាស្រី
                   ទោះចន្ទលើមេឃនៅចាញ់ភ្នែកស្រី     ភ្នែកមានរស្មីចរណៃមាសមេ។

         ៣     ទោះបីត្រូវស្លាប់ក៏រៀមមិនរាឡើយ     ជួបភ្នែកត្រាណត្រើយបងត្រូវតែស៊ូប្តូរយកស្នេហ៍
                 សូមម្ចាស់នេត្រានាងកុំមានចិត្តបែកងាករេ     កែវភ្នែកម្ចាស់ស្នេហ៍រៀមថែលុះក្ស័យ។

ថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ

សូមរក្សាសិទ្ធិ



១៣   កាយហង្ស ចិត្តក្អែក

១   សុរិយាប្រឹងលិចបំភ្លេចលោកា     លាស្រីសតែកាយា     តែចិត្តឬស្យាប្រហារស្នេហ៍ខ្ញុំ
ហង្សព្រៃចូលស្រុក     ហើរចោលសំបុកសុខុម     ខំក្លែងខ្ឡួនជាក្រមុំ     ទួញយំឲ្យគេអាណិត។

២   កាយជាសត្វហង្សតែចិត្តក្អែក     ប្រុសល្ងង់ត្រូវឈ្លក់វង្វេង    សម្ផស្សស្រីលែងហើរស្វែងគ្មានគិត
ស្រីល្អតែឈ្មោះ     យករូបធ្វើជាកាំបិត     ចាក់ប្រុសឲ្យរងគ្រោះចិត្ត     មិនគិតពីបាបកម្មពារ។

បន្ទរ   ទៅឲ្យបាត់ចុះបើស្រីនាងអស់និស្ស័យ     ខ្ញុំសូមដៀលនាងកាកី     ពីរបីមិនស្កប់ចិន្តា
ខ្ញុំសូមស្រែកច្រៀង     ចម្រៀងផ្តាំប្រុសគ្រប់គ្នា     ប្រយ័ត្នមន្តស្រីមាយា     ប្រហារបេះដូងដួងចិត្ត។

៣   ស្រីអើយសូមស្រីនាងកែនិស្ស័យ     មេត្តាសណ្តោសប្រណី     បេះដូងភក្តីបុរសស្មោះពិត
កុកហើរលើមេឃ     គង់មានថ្ងៃជាប់ជុងស្អិត     សុរិយាមានរះមានលិច     ម្តេចដួងចិត្តអូនមិនប្រែ។


ថៃ្ងទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ



     ១៤     បុប្ផាកោះនរា
   ១   គយគន់ទេសភាពតាមដងទនេ្ល   មើលសត្វរំពេរហើរឆាបគង្គា
បុប្ផាចំរុះដែនកោះនរា   សែនពេញទ័យាតែបុប្ផាមួយ។

២   ផ្កាកោះនរាផ្កាគាប់នេត្រា   ផ្កាគ្មានបន្លានឹងឲ្យចិត្តព្រួយ
បុប្ផាក្រពុំរុំជាប់ទងត្រួយ   បេះដូងរលួយលើបុប្ផាហើយ។

បន្ទរ   ដែនកោះនរាខ្ញុំបានសួរផ្កា   នៅក្នុងចំការនាងអៀនមិនឆ្លើយ
កែវគេចមុខបងបែរខ្នងព្រងើយ   ម្តេចក៏កន្តើយឲ្យរៀមសោកា។

៣   បុប្ផាកោះអើយបងផ្ញើជីវិត   រៀមបានតាំងចិត្តចូលដល់មេបា
សូមកុំប្រកែកប្រកាន់រៀមរ៉ា   សូមភ្ជាប់វាសនាផ្កាកោះនរាអើយ។

ថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ

សូមរក្សាសិទ្ធិ



១៥     ពន្លកស្នេហ៍កោះនរា

   "ស្រី"   នែ៎.....ប្រុសនេះមកពីណា     ចិត្តអីហានក្លាបេះផ្កាសួនស្រី
     មុខមាត់រូបរាងល្អសមពេកក្រៃ     កោតមិនហារស្តីសុំស្រីជាម្ចាស់។

   "ប្រុស"   ទេ.....កំណាញ់អ្វីម្លេះពៅ     រៀមចង់ស្រែកហៅខ្លាចពៅអៀនខ្មាស
ពិដោរបុប្ផាផ្កាក្រអូបណាស់     សូមក្រេបក្លិនខ្លះភ្ជាប់ក្នុងបេះដូង។

បន្ទរ "ស្រី"   ខ្ញុំមិនកំណាញ់ទេណាប្រុសថ្លៃ     តែផ្កាស្រស់ស្រីឋិតក្នុងរបង
   ផ្កាអូនមានមេបាថែគ្រប់គ្រង     សូមចិត្តប្រុសបងមេត្តាយោគយល់។

"ប្រុស"  ឱ!....ផ្កាកោះនរាអើយ     រៀមបងយល់ហើយត្រើយចិត្តអំពល់
បងនឹងចូលស្តីផ្កាស្រីនិម្មល     "ស្រី" អរគុណស្នេហ៍ស្នងយល់ក្តីស្នេហា។
ថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ



      ១៦     ផ្កាកោះរុះរោយ
១ ទំនួញឃ្មោះការលាន់ឭរងំ     បាយខុនចងដៃការម៉ុម     ឲ្យបងយំរាប់ព្រឹក្សព្រៃ
ដែនកោះនរាពុំងាស្បថក្រោមម្លប់ជ្រៃ     ឥឡូវបំភ្លេចសម្តី     រូបស្រីរៀបការទៅហើយ។

២ សោភ័ណបុប្ផាធ្លាប់ស្រស់ញញឹម     ដួងចិត្តធ្លាប់គេងសង្ឃឹម     បានផ្ទឹមរៀបការត្រាណត្រើយ
ឱ!...កោះនរាសូមអ្នកជួយផ្តល់ចម្លើយ     ផ្កាខ្ញុំគេបេះបាត់ហើយ     ចិត្តអើយតើសង្ឃឹមអ្វី។

បន្ទរ ឱ!...បុប្ផាច្បារកោះនរាអើយ     ម្តេចក៏បាក់ទងទៅហើយ     ពៅអើយចិត្តដាច់ម្លេះស្រី
គង្គាទនេ្លដែនកោះនរាភក្តី     ធ្លាប់ដងស្រោចផ្ការាល់ថ្ងៃ     ហេតុអ្វីស្រីក្បត់រូបបង។

៣ ចិត្តស្មានថាផ្កាគន្ធាក្រពុំ     ពិដោរសមរូបរម្យទម     តាមពិតចិត្តម៉ុមយង់ឃ្នង
បុប្ផាលាក់ពិសក្លែបក្លិនពិតឆ្ងាយលំអង     លាហើយបុប្ផាស្វិតទង     សូមផ្សងកុំឲ្យយល់ទៀត។ 


ថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ



១៧     ទំនួញបុប្ផាកោះនរា 

 ១   វិហាធំធេងចិត្តសែនខ្វាយខ្វល់ ហ៊ឹ.......     រសាប់រសល់នឹកដល់តែបង ហ៊ឹ.....
បងអើយបងយល់ខុសហើយនួនល្អង     ផ្កាក្នុងសួនអូនមិនក្បត់បងទេ។
២   រូបអូនជាស្រីពេញវ័យក្រមុំ ហ៊ឹ......      ម្តាយអូនបង្ខំរៀបការនឹងគេ ហ៊ឹ.....
ខ្លួនអូនមិនហ៊ានប្រកែកចិត្តម៉ែ     ស៊ូយំឥតល្ហែស្តាយស្នេហ៍ប្រុសបង។

បន្ទរ   អូនគេងឱបទុក្ខ ទុក្ខណែនឱរា     យំស្តាយហត្ថាធ្លាប់ស្រោចផ្កាអូន
ពេលនេះត្រូវព្រាត់ឆ្ងាយដូចជាក្បូន     ផ្កាស្នេហ៍ស្រពោនព្រោះព្យុះអប្រិយ។

៣   ដែនកោះនរាសាងស្នេហ៍អូនបង ហ៊ឹ.....     យើងច្រៀងឆ្លើយឆ្លងនៅក្រោមម្លប់ជ្រៃ ហ៊ឹ.....
អូនសូមទោសបងសូមកុំស្តាយស្រី     ធ្វើម្តេចនិស្ស័យយើងមិនមែនគូ។ 

ថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ



១៨     សម្រស់នាងគ
១   រូបអើយសែនល្អដូចកេណ្នរី     ពេលបានឃើញស្រីរៀមលង់ចិន្តា
អូនជាក្រមុំអ្នកស្រុកចំការ     គាប់កែវនេត្រាបងអ្នកចម្ងាយ។
២   គេងយោលអង្រឹងក្រោមម្លប់ស្វាយខ្ចី     សាច់ថ្ពាល់ម៉ដ្ឋខៃបងគន់មិនណាយ
កេសារលើបរលោងរំសាយ     ស្រឡូនជើងដៃស្រម៉ៃរួមស្នេហ៍។

បន្ទរ   ក្លិនកាយក្រអូបអន្ទងដួងចិត្ត     បេះដូងលួចស្និទផែនថ្ពាល់ម្លេះទេ
នេត្រាធំៗភ័ក្ត្រល្អដូចខែ     ពិតជាស្រីខ្មែរថែសព្វកាយា។
៣   បងលួចសួរក្មេងដែលលេងជិតស្រី     ពៅឈ្មោះចរណៃមិនអាចវាចា
ចិត្តសែនរន្ធត់អាណិតជីវ៉ា     អូនគ្មានវាសនាអាចស្តីឆ្លើយឆ្លង។

ថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ



១៩     ទឹកជ្រោះភ្នំគូលែន
១   ប្រុស   កាន់ដៃត្រសងឆ្លងទឹកកាត់ដុំសិលា     អូនស្តាប់បក្សាបក្សីស្រែកយំឆ្លើយឆ្លង
ទឹកជ្រោះហូរធ្លាក់ត្រជាក់ស្រៀវដល់ឆ្អឹងខ្នង     មឆ្ឆាទាំងហ្វូងហិចហែលសែនសុខរមនា។
២   ស្រី   បងមើលព្រឹក្សាផ្ការីកចោលក្លិនក្រអូប     ទឹកជ្រោះថ្លាឆ្វង់អូនក្បង់ស្រោចបា្រណពុំងា
ស្តាប់ទឹកជ្រោះហូរដូចស្នូរតន្រ្តីសួគ៌ា     បំពេទ័យាគូសង្សារស្នេហ៍ឧត្តម។

បន្ទរ   រួម   ទឹកជ្រោះថ្លាត្រជាក់កាយាពេកក្រៃ     សែនសប្បាយដូចឋិតឋានសួគ៌មនោរម្យ  
ក្តីស្នេហ៍យើងបរិសុទ្ធដូចទឹកជ្រោះភ្នំ    ស្រី   កុំចោលម៉ុមឲ្យនៅម្នាក់ឯងឯកា។

៣   ប្រុស   រៀមមិនចោលទេមាសស្នេហ៍ស្នងកុំខ្វល់ចិត្ត     បងស្រឡាញ់ពិតវរមិត្ររៀមសូមសច្ចា
រួម   ឱ!ភ្នំគូលែនសូមជាសាក្សីស្នេហា     យើងស្រឡាញ់គ្នាស្មោះស្ម័គ្រលុះសូន្យជីវី។

ថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ



២០     លាហើយសៀមរាប
  វាយោសែនស្ងាត់     ពពកបិទបាំងព្រះសុរិយា     បក្សីបក្សាធ្លាប់យំខ្ញៀវខ្ញាប្រែចាកទ្រនំ
គង្គាក្នុងស្ទឹងប្រែរីងហួតហែងបែកដីក្រៀមក្រំ     មេឃមីស្រទុំ     បេះដូងក្តុកក្តួលស្រែកយំមិនចេញ។ 
  អាឡោះអាល័យ     ស្រណោះរូបកាយត្រូវឃ្លាតឆ្ងាយទៅ     ឃ្លាតពីញាតិផៅធ្លាប់រស់ជុំនៅគ្មានទុក្ខទោម្នេញ     ឃ្លាតក្លិនរំដួល     ក្លិនស្នេហ៍និមលបងថើបប្រលែង     ស្រឡាញ់ពេញចិត្ត     ឥឡូវចំបែងត្រូវឃ្លាតកល្យាណ។

បន្ទរ   អង្គរខ្ញុំអើយ ខ្ញុំសូមលាហើយទាំងទុក្ខវិយោគ     ទឹកដីសុខុម     សៀមរាបមនោរម្យទីជុំសុខសាន្ត     ខ្ញុំទៅតែកាយតែដួងចិត្តខ្ញុំនឹកគ្មានស្រាកស្រាន្ត     សូមញាតិគ្រប់ប្រាណរស់នៅឲ្យបានសុភមង្គល។
  លាហើយលាហើយ     លាអស់ព្រឹក្សាលតាវល្លិព្រៃ     លាទាំងអាល័យមិនដឹងថ្ងៃណាខ្ញុំបានវិលវិញ     ខ្ញុំនៅតែនឹក     នៅតែចងចាំនៅតែស្រឡាញ់     បើវាសនាមានខ្ញុំនឹងវិលវិញជួបសៀមរាបទៀត។

ថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ


២១     ចាំម្ចាស់កន្សែង
១   ក្បូក្បាច់ផ្កាភ្ញី     ឆវីប៉ាក់ជាប់កន្សែង     បងថើបប្រលែង     ម្នាក់ឯងរាល់ពេលរាត្រី
កន្សែងសំណព្វ     អប់ក្លិនមន្តស្នេហ៍ពិសី     បងថើបយប់ថ្ងៃ     ហើយស្រម៉ៃភ័ក្រ្តនួនល្អង។
២   កន្សែងនិស្ស័យ     ស្រីជូនបងផ្ទាល់ដៃស្ងួន     បងទុកជាប់ខ្លួន     ខ្លាចក្លិននឹមនួនរសាយ
រក្សាកន្សែង     ទាំងទុក្ខក្រៀមក្រំខ្វល់ខ្វាយ     ក្រែងដូចម្ចាស់ស្រី     ដែលព្រាត់ឆ្ងាយពីរូបបងទៅ។ 
 បន្ទរ   ពេលដែលអូនឃ្លាត     ឆ្ងាយពីទ្រូងបង     បេះដូងសៅហ្មង     ដង្ហោយហៅពៅ
ស្រណោះចន្ទរះជិតពេលយប់ជ្រៅ     ថើបកន្សែងពៅជំនួសថ្ពាល់ស្រី។
៣   កន្សែងកម្សត់     បងបត់ជាផ្នត់ចាំស្នេហ៍     នៅរង់ចាំតែ     មាសមេស្នេហ៍អូនវិលវៃ
រៀមរែងរលឹក     អោបថ្នមកន្សែងជាប់ដៃ     ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ     ចាំរូបស្រីម្ចាស់កន្សែងកម្ម។

ថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ


២២     ផ្កាយជីវិត
១   យប់កាន់តែជ្រៅអូនកើយភ្លៅបង     គេងមកស្នេហ៍ស្នងបងច្រៀងបំពេ
មើលដួងតារារះពេញមេឃា     បំភ្លឺស្នេហា     យើងពីរអង្គាក្នុងរាត្រីស្ងាត់។
២   អូនគេងឲ្យស្កប់សំណព្វដួងចិត្ត     កុំព្រួយវរមិត្តថាចិត្តរៀមក្បត់
នៅលើលោកាមានតែស្នេហ៍ស្រី     ស្នេហ៍បរិសុទ្ធ ស្នេហ៍រៀមសន្មត់មិនព្រាត់ពីគ្នា។
បន្ទរ   គ្មានអូនមិនបានព្រាត់ប្រាណបងក្ស័យ     រស់នៅឥតន័យដួងចៃគ្រាំគ្រា
បងស្រឡាញ់អូនលុះសូន្សជន្មា      អូនជារស្មីផ្កាយដួងចិត្តបង។
៣   គេងទៅគេងទៅមាសស្នេហ៍ឧត្តម     រៀមបំពេម៉ុមឲ្យស្បើយសៅហ្មង
ផ្កាយរយពាន់ដួងរះឆ្ងាយកន្លង     អូនជាផ្កាយបង     ផ្កាយរៀមស្នេហ៍ស្នងអស់មួយជីវិត។

ថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ


២៣     ដងស្ទឹងសៀមរាប
១   ទឹកអើយទឹកស្ទឹងឈប់ហូរទៀតទៅ     សូមឈប់ហូរទៅ     កុំឲ្យទ្រូងខ្ញុំឈឺផ្សា
គង្គាក្នុងស្ទឹងសូមនឹងរងថ្លា     នៅប្រាប់ជីវ៉ា     ថាដួងចិន្តាខ្ញុំចាំជានិច្ច។
២   សូរហាត់ទឹកក្រោយខ្ទមវាសនា     កំណើតស្នេហា     កម្រងស្នេហ៍ក្នុងជីវិត
ដើមត្រែងយោលយោគប៉ប្រះផ្ទៃទឹក     ចាំងឆ្លុះព្រៃព្រឹក្ស     ដូចក្តីរលឹករៀមនឹកដល់អូន។
បន្ទរ   ទឹកស្ទឹងសៀមរាបជ្រាបពេញដួងចិត្ត .....ហ៊ឹ     ប្រវត្តិស្នេហ៍ពិតរសាត់ដូចក្បូន
ផ្ការីកមាត់ស្ទឹងប្រែក្រៀមស្រពោន     រហាត់ក្រោយខ្ទមម៉ុមលែងអាល័យ។
៣   ឱ!ដងស្ទឹងអើយលាហើយណាថ្លៃ     លាទាំងរូបស្រី     ធ្វើម្តេចនិស្ស័យអស់ស្នេហ៍
បើសិនទឹកស្ទឹងមិនហូរទៅទេ     ហើយស្រីនៅស្នេហ៍     ខ្ញុំសូមរស់ក្បែរដងស្ទឹងលុះក្ស័យ។

ថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ



២៤     ទុក្ខស្នេហ៍មនុស្សខ្ចាត់ពា្រត់

១   ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃអូនចូលរោងការ          មានលោកមេបាបាចផ្ការពរជ័យ
ថ្ងៃរៀមទូទុក្ខបេះដូងរីងរៃ          ថ្ងៃដែលរូបស្រីយកប្តីចោលបង។
២      វាសនាបងបានត្រឹមជាបងធម៍          ព្រោះគ្មានស័ក្តយសរូបល្អផូរផង់
ជាមនុស្សខ្ចាត់ព្រាត់គ្មានញ្ញាតិប្អូនបង          បានស្គាល់នួនល្អងទើបយល់ទុក្ខស្នេហ៍។

បន្ទរ     ឱ ដួងចិត្តអើយឈប់ក្តុកក្តួលទៅ          ទោះដង្ហោយហៅក៏មិនឭដែរ
នាងរៀបការហើយកុំរំខានគេ          ធ្វើម្តេចបុព្វេឲ្យរងទឹកភ្នែក។ 
៣     ប្អូនអើយប្អូនស្រីអាល័យបងទេ          អូនស្ម័គ្ររូបគេព្រោះម្តាយបំបែក
ទៅផ្ទឹមចុះអូនកែវឈប់យំស្រែក          ឲ្យបងទូរែកទុក្ខម្នាក់ឯងចុះ។
 
ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ



២៥     វណ្ណៈគ្រួសារ ប្រហារគូស្នេហ៍

១     បងអើយអូនសែនស្រឡាញ់បងណាស់          តែបងអើយស្នេហ៍យើងកម្មក្រាស់
បង្វែប្តូរផ្លាស់ស្នេហាភក្តី          អូនមានតែទឹកនេត្រាឆ្លើយប្រាប់ប្រុសថ្លៃ          ថាចិត្តអូនស្មោះភក្តី
តែកម្មចង្រៃឲ្យយើងព្រាត់គ្នា។
២     ទោះបងក្រីក្រតោកយ៉ាកយ៉ាងណា          ក៏ចិត្តអូននៅស្មោះស្នេហា
ភូមិគ្រឹះអស្ចារ្យចាញ់ខ្ទមជរា          ទឹកភ្នែកអូនហូរជោគថ្ពាល់រាល់ពេលនិទ្រា្ទ          ធ្មេញភ្នែកឃើញតែពុំងា          ចិន្តាគ្រាំគ្រាវេទនាស្ទើរក្ស័យ។

បន្ទរ     អាណិតបងណាស់ឱ ម្ចាស់សង្ខា          អូនចង់តែក្ស័យមរណា          លាចាកលោកាចោលគ្មានអាល័យ          មេបាមិនយល់ស្នេហ៍អូននិងថ្លៃ          ឃាត់ទឹកមិនឲ្យជួបត្រី     កាប់ព្រៃឲ្យព្រាត់បក្សា។
៣     បងអើយអូនសូមលាបងទៅហើយ          ឱ ភ្លេងការចងដៃកាត់ត្រើយ          កាត់ស្នេហ៍ខ្ញុំហើយកាត់ខ្នើយវាសនា          មាសប្រាក់ទ្រព្យធនបុណ្យស័ក្តជាមាឬស្យា          ជីវិតអ្នកក្រគ្មានវាសនា          វណ្ណៈគ្រួសារប្រហារយើងហើយ។

ថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៣
ខែត្រសៀមរាប
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ


         
២៦     ខ្ទមស្នេហ៍អភ័ព្វ

១     បេះដូងខ្ទេចខ្ទាំគ្រាំចិត្តឥតល្ហែ          ក៏ព្រោះក្តីស្នេហ៍ឲ្យបងឈឺចាប់
ឱ ខ្សែជីវិតងងិតអួអាប់          បិទបាំងពន្លឺរស្មីស្នេហា។
    ខ្ទមសាងស្នេហាផ្សារឿងកម្សត់          ម្ចាស់ស្នេហ៍ប្រែក្បត់ចោលខ្ទមវាសនា
ជីវិតលោកីយ៍ដូចសែងសុរិយា           វាលវដ្តសង្សារទុក្ខាមិនអស់។
បន្ទរ     ឱ គូជីវិតក្នុងខ្ទមនិស្ស័យ          ខ្ទមត្រូវរីងរៃស្រីលែងស្រណោះ   
ទឹកភ្នែករៀមហូរប្តូរទឹកចិត្តស្មោះ          ជីវិតក្រៀមក្រោះព្រោះគ្មានរូបថ្លៃ។
៣     ខ្ទមអើយអើយខ្ទមព្រាត់ម្ចាស់ស្រីហើយ          គ្មានទាំងចម្លើយប្រាប់ខ្ទមនិស្ស័យ
ទឹកហូរក្នុងព្រែកដូចទឹកភ្នែកប្តី          ដង្ហោយហៅស្រីវិលវិញមកអូន។

ថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៣
រាជធានីភ្នំពេញ
                                                                                                ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធិ



២៧     បងក្រណាស់អូន

១   ដួងចិន្តាជោគជាំដោយទុក្ខរណ្តំ     រៀមសែនអាណិតមាសម៉ុម     ទួញយំស្តាយរូបសង្សារ
     ទឹកភែ្នកអូនហូរស្ទើរក្លាយជាផ្ទៃជលសា     យំឱបទ្រូងរៀមរ៉ា     ពេលដឹងថាស្នេហាត្រូវព្រាត់។ 

២   ឱ!វណ្ណៈគ្រួសារប្រហារយើងហើយ  ដើមទ្រូងចុកចាប់ឥតស្បើយ   បែកហើយព្រោះបងក្រខ្សត់
     រូបបងតូចទាបគ្មានស័ក្តយសជាគំនាប់     មានបេះដូងបរិសុទ្ធ     តែអភ័ព្វព្រោះទ្រព្យបងក្រ។

បន្ទរ   កត្តញ្ញុតាធម៏​ សូមអូនបំពេញ     រៀមស៊ូរស់រងទោម្នេញ    ដោយដើរចេញទាំងទ្រូងឈឺផ្សា
     ចូរអូនធ្វើខ្លួនជាកូនស្រីសមលក្ខិណា     លើកឈ្មោះកិត្តិយសគ្រួសារ     ចោលសង្សារចុះណាព្រលឹង។

៣   វិសមានចិត្តកាត់ផ្តាច់និស្ស័យស្នេហ៍យើង   ទ្រព្យយសជាភ្លើងចំបើង   លោកអើយកុំយកជាធំ 
     រៀបការចុះអូនស្ងួនអើយសូមថ្លៃឈប់យំ     បងពិតជាយល់ចិត្តម៉ុម     ធ្វើម្តេចកម្មបងក្រណាស់អូន។ 
ថៃ្ងទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៤
រាជធានីភ្នំពេញ
  ឈាមខ្មែរ
សូមរក្សាសិទ្ធ


Monday, December 12, 2011

រូប​ប្រាសាទអង្គរវត្ត​ចម្លង​នៅក្នុង​វត្ត​ព្រះ​កែវ ទីក្រុង​បាងកក​

​នៅក្នុង​បរិវេណ​នៅ​វត្ត​ព្រះ​កែវ​មរកត នៅ​ទីក្រុង​បាងកក យើង​ឃើញ​មាន​ចម្លាក់​ប្រាសាទអង្គរវត្ត ចម្លង​ខ្នាតតូច​មួយ​ដែល​វិចិត្រករ​ថៃ ធ្វើ​អំពី​ស៊ីម៉ង់ត៍ ។ ការជ្រើសរើស​នូវ​ចម្លាក់​ប្រាសាទអង្គរវត្ត​នេះ មិនមែន​ជាការ​ចៃដន្យ ឬ​តាម​ការនឹកឃើញ​របស់​អាជ្ញាធរ​ថៃ​នោះទេ ដែល​បាន​ស្ថាបនា​ចម្លាក់​នេះ​ឡើង នៅ​ចំ​បេះដូង​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​របស់ខ្លួន ។​
​    ​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់ថា រហូតដល់​បច្ចុប្បន្ន  អ្នកស្រាវជ្រាវ​មិនបាន​យកចិត្តទុកដាក់​លើ​វត្តមាន​របស់​រូបចម្លាក់​ខាងលើនេះ ​ទេ ដែល​គេ​គ្រាន់តែ​ចាត់ទុកថា ជា​គ្រឿង​លំអ​តុបតែង​តែប៉ុណ្ណោះ ។ តើ​មូលហេតុ​អ្វីខ្លះ ដែល​បានធ្វើ​ឲ្យ​មានការ​បង្កើត​រូបចម្លាក់​នេះ​ឡើង​? ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ​ណា ?
 
 
 ប្រាសាទអង្គរខ្មែរ
 
 
 
 
 
 ប្រាសាទអង្គរវត្ត​ខ្នាតតូច មើល​ពី​ចម្ងាយ និង​រូបភាព​មើល​ជិត (​ម​.​ត ១៩៧៨)​
 
 
  ​ដើម្បី​យល់​ពី​បញ្ហា​នេះ គេ​ត្រូវ​សិក្សា​ថា ហេតុអ្វី​បានជា​ជនជាតិ​សៀម​បែរជា​ចូលចិត្ត​ប្រាសាទខ្មែរ​ទៅវិញ ដោយ​ឆ្លាក់​ប្រាសាទ​នេះ​នៅ​ចំ​កណ្ដាល​បេះដូង​នៃ​ទីក្រុង​បាងកក គឺ​វត្ត​ព្រះ​កែវ ដែល​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី​ព្រះបរមរាជវាំង​ថៃ​សព្វថ្ងៃ ។​
​    ​វត្តមាន​នៃ​ចម្លាក់​អង្គរវត្ត​សប្ប​និមិត្ត​ខាងលើនេះ អាច​នាំ​ឲ្យ​យើង​យល់​បន្ថែមទៀត​នៃ​មហិច្ឆតា​របស់​អ្នកនយោបាយ​ថៃ ដែល​ស្នេហា​ជាតិ​ជ្រុលនិយម ហើយ​នៅតែ​រក្សា​គំនិត​ចង់បាន​ទឹកដី​ខ្មែរ​មិន​ឈប់ឈរ ។​
​    ​សូម​រំលឹកថា សន្ធិសញ្ញា​បង្កើត​អាណាព្យាបាល​បារាំង​នៅ​កម្ពុជា ដែលមាន​ឈ្មោះថា សន្ធិសញ្ញា​មិត្តភាព និង​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​ខ្មែរ និង​បារាំង ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែសីហា ឆ្នាំ​១៨៦៣ ។ តែ​ទោះជា​យ៉ាងនេះ​ក្ដី ក៏​គេ​នៅ​រង់ចាំ​ដល់​ខែ​កក្ដ​ដា ឆ្នាំ​១៨៦៧ ទើប​ថៃ​ឈប់​ជ្រៀតជ្រែក​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​ប្រគល់​ការត្រួតត្រា​ឲ្យ​អំណាច​បារាំង​ទៅវិញ ។ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​រក្សា​សិទ្ធិ​កាន់កាប់​ខេត្ត​ពីរ គឺ​បាត់ដំបង និង​សៀមរាប ដែលជា​អតីត​ព្រះរាជវាំង​នគរ​ខ្មែរ ។​
​    ​ប៉ុន្តែ​ស្ថានភាព​នេះ​បាន​ប្រែប្រួល​នៅ​ឆ្នាំ ១៩០៤​។​នេះ​បើ​យោងតាម​ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ ដោយហេតុថា​តំបន់​ខ្លះ​ដែល​ស្ថិតនៅ​ភាគ​ខាងជើង តាម​ជួរ​ភ្នំ​ដងរែក ក្នុងស្រុក​ម្លូព្រៃ​ទន្លេរពៅ និង​ខេត្តស្ទឹងត្រែង ត្រូវបាន​ប្រគល់​មក​ខ្មែរ​វិញ  ហើយ​សំខាន់បំផុត​នោះ គឺ​បន្ទាប់មក​នៅ​ឆ្នាំ​១៩០៧ ទើប​ខេត្ត​នៅ​ភាគ​ពាយ័ព្យ គឺ​ខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប និង​បន្ទាយមានជ័យ ដែល​ពីមុន​ថៃ​បាន​កាន់កាប់​ដោយ​ខុសច្បាប់ ក៏ត្រូវ​បានប្រគល់​សង​មក​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​វិញ ។​
​    ​តែ​ជា​អកុសល ក្រោយមកទៀត​ខេត្តបាត់ដំបង និង​សៀមរាប ត្រូវ​ត្រួតត្រា​ដោយ​សៀម​សារជាថ្មី​ម្ដងទៀត ដោយ​មិន​បញ្ចូល​តំបន់​អង្គរ​ទេ ។ ទាំងនេះ​ក៏​ដោយសារ​បារាំង​បាន​ចាញ់​សង្គ្រាម​នឹង​ជប៉ុន ។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៦ ទើប​ខេត្ត​ទាំងនោះ​ត្រូវបាន​ប្រគល់​សង​ខ្មែរ​វិញ បន្ទាប់ពី​ជប៉ុន​បាន​ចាញ់​សង្គ្រាម ។​
​    ​ដូច្នេះ​មិនយូរប៉ុន្មាន ក្រោយពី​ខេត្ត​ទាំងនោះ ដោយ​ក្នុងនោះ​មាន​ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដ៏​សំខាន់​ជាងគេ​អាជ្ញាធរ​សៀម​ក៏បាន​សាងសង់​ប្រាសាទអង្គរវត្ត​ខ្នាតតូច​ ខាងលើនេះ នៅលើ​ទឹកដី​របស់ខ្លួន​ដើម្បី​រំលឹក​នូវ​ការបាត់បង់ នៃ​ប្រាសាទ​នេះ ដែល​តំណាង​ឲ្យ​វប្បធម៌ អរិយធម៌​ខ្មែរ នា​សម័យ​មហានគរ​ដ៏​រុងរឿង​ថ្កើ​ន​ថ្កាន ។ បើ​និយាយ​ម្យ៉ាងទៀត ការរក្សា​អនុស្សាវរីយ៍​នៃ​ការកាន់កាប់​ខេត្តសៀមរាប ដោយ​ពួកគេ​ផ្ទាល់​មុន​អាណាព្យាបាល​បារាំង គឺ​ហេតុផល​នៃ​ការកសាង​កូន​ប្រាសាទអង្គរវត្ត​អំពី​ស៊ីម៉ង់​នេះ​ឡើង ។ ដូចនេះ ទង្វើ​នេះ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​មហិច្ឆតា​មិន​ស្រាកស្រាន្ដ​ពី​អាជ្ញា​ ថៃ ដែល​ចង់បាន​ទឹកដី​ខ្មែរ ដែល​គេ​សន្មត​ថា ជា​ទឹកដី​របស់​ដូនតា​ខ្លួន ដោយសារតែ​អ្នក​ទាំងនោះ គឺជា​ជន​វង្វេង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ៕ (​ម​.​ត្រា​ណេ​)
 
 
 
 

Saturday, December 3, 2011

ជុំវិញ​ព្រះនាម​នៃ​ព្រះបាទ “ នរោត្តម​”

 ព្រះករុណា ព្រះបាទ​នរោត្តម ​ព្រះនាម​ដើម ច្រឡឹង និង រា​ជា​វត្តី ឬ អង្គ​វត្តី​


ព្រះករុណា ព្រះបាទ​នរោត្តម ពេល​ប្រសូត​មក​មាន​ព្រះនាម​ថា ព្រះអង្គ​ច្រឡឹង លុះ​ពេល​ចម្រើន​ព្រះកេសា មាន​ព្រះនាម​ថា រា​ជា​វត្តី ហៅ អង្គ​វត្តី លុះ​ពេល​សោយរាជ្យ មាន​ព្រះនាម​ថា នរោត្តម ជា​ព្រះ​នាមបញ្ញត្តិ​កាល​ទ្រង់​សាង​ព្រះ​ផ្នួស​នៅ​ស្រុក​សៀម ទើប​ឯកសារ​ខ្លះ​កត់ត្រា​ថា ព្រះនាម នរោត្តម នេះ គឺ​ព្រះ​ចៅ​ក្រុង​សៀម​ជា​អ្នក​ថ្វាយ ។​


​     ព្រះករុណា ព្រះបាទ  នរោត្តម ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ១២​កើត ខែ​មាឃ ឆ្នាំ​មមែ សប្តស័ក គ្រិស្ដ​សករាជ ១៨៣១ នា​ខេត្ត​មង្គលបុរី (​សព្វថ្ងៃ​ស្រុក​មង្គលបុរី ខេត្ត​បាត់ដំបង​) ជា​បុត្រ​នៃ​អ្នក​ម្នាង ប៉ែន និង ព្រះករុណា អង្គឌួង ។ កាល​ទើប​ប្រសូត ព្រះ​បរម​រាជ​បិតា គឺ​ព្រះបាទ​អង្គឌួង ទ្រង់​សព្វព្រះទ័យ​នឹង​បុត្រា​អង្គ​នេះ​ណាស់​ ហើយ​បាន​ប្រទាន​ព្រះនាម​ថា “ ព្រះអង្គ​ច្រឡឹង​” ។ ភាសា​ខ្មែរ ពាក្យ​ថា “ ច្រឡឹង​” មានន័យ​ថា “ ដែល​មាន​រាង​តូច​ស្អាត​សមឥត​ទាស់ភ្នែក​” ។

​    បើ​តាម​ឯកសារ មហា​បុរស​ខ្មែរ របស់លោក អេង សុទ្ធ បានឱ្យដឹងថា នៅពេល​ព្រះអង្គ​ច្រឡឹង ប្រសូ​តមក អ្នកបម្រើ​បាន​យកសុក​ទៅ​កប់ មិនយូរ​ថ្ងៃ​ប៉ុន្មានក៏​បង្កើត​ជា​ហេតុ​អស្ចារ្យ មាន​ដើម​ពោធិ​មួយ​ដើម​ដុះ​នៅ​កន្លែង​កប់​សុក​នោះ ។ អ្នក​ខេត្ត​មង្គលបុរី នាំ​គ្នា​ហៅថា “ ពោធិ​ហ្លួង​” រហូតមកដល់​សព្វថ្ងៃ ។​

​    លុះដល់​ខែ​ពិសាខ ឆ្នាំ​មមែ នព្វ​ស័ក ពុទ្ធ​សករាជ ២៣៩១ គ្រិស្ដ​សករាជ ១៨៤៧ ព្រះករុណា អង្គឌួង បាន​រៀបចំ​ចម្រើន​ព្រះកេសា​ព្រះអង្គម្ចាស់ ច្រឡឹង ហើយ​ប្រទាន​នាម​ថា  “​រា​ជា​វត្តី​” ហើយ​ជួនកាល​ត្រូវ​គេ​ហៅថា “​ព្រះអង្គ​វត្តី​” ឬ “ អង្គ​វត្តី​” ។ ទោះ​ជា​ព្រះ​បុត្រា អនាគត​ក្សត្រ​ខ្មែរ​អង្គ​នេះ មាន​ព្រះនាម​ជា​ផ្លូវការ​ថា រា​ជា​វត្តី ក្តី ក៏​គេ​នៅ​តែ​ហៅ​ព្រះនាម​ថា “​ច្រឡឹង​” ដដែល ។

​     លុះដល់​ថ្ងៃ​១៥​កើត ខែ​ជេស្ឋ ឆ្នាំ​មមែ នព្វស័ក​ដដែល​នោះ ព្រះករុណា អង្គឌួង បាន​បញ្ជា​បង្គាប់​មន្ត្រី​ខ្ញុំ​រាជការ​ឱ្យ​រៀប​ក្បួន​ដង្ហែ​ ព្រះអង្គម្ចាស់ រា​ជា​វត្តី ទៅ​សាង​ផ្នួស​ជា​សាមណេរ​នៅក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​មហាសង្ឃរាជ នូ នា​វត្ត​ក្រាំង​ពន្លៃ ក្រុង​ឧដុង្គ​មានជ័យ ហើយ​ទ្រង់​រាជ​បញ្ញត្តិ​វត្ត​នោះ​ថា “ រាជ​បព្វជិត​” តាំងពី​ពេលនោះ​មក ។ លុះ​ចេញ​ព្រះវស្សា ទើប​ព្រះអង្គ​លា​ចាក​សិក្ខាបទ​មកវិញ ។​

​   ខែ​អាសាធ ឆ្នាំ​រោង អដ្ឋស័ក ពុទ្ធ​សករាជ ២៤០០ គ្រិស្ដ​សករាជ ១៨៥៦ ព្រះ​ចៅចម​ក្លា​វ ព្រះរាជា​នៃ​ក្រុង​សៀម បាន​ចាត់​មន្ត្រី​រាជការ​ឱ្យ​ដង្ហែ​ព្រះអង្គម្ចាស់ រា​ជា​វត្តី បំពេញ​ឧបសម្បទា​ជា​ភិក្ខុ ក្នុង​វត្ត​បរម​និវេស ស្រុក​សៀម ក្នុង​គណៈធម្មយុត្តិកនិកាយ ។​

​ប្រពៃណី និងវិន័យ​បញ្ញត្តិ ក្នុង​ព្រះពុទ្ធសាសនា បុគ្គល​ណា​ក៏​ដោយ​បន្ទាប់ពី​បាន​ឧបសម្បទា​ជា​ភិក្ខុ​ហើយ ត្រូវមាន​នាម​បញ្ញត្តិ​មួយទៀត​ទីទៃ​ពី​ឈ្មោះ​ដើម​របស់​ខ្លួន ឯការដាក់​នាម​បញ្ញត្តិ​នោះ គឺជា​កាតព្វកិច្ច​របស់​ឧបជ្ឈា​យ៍ (​ភិក្ខុ​ដែលជា​អ្នក​បំបួស​កុលបុត្រ​ឱ្យ​ក្លាយជា​ភិក្ខុ​) ជា​អ្នក​ដាក់​ឱ្យ ហើយ​ជាទូទៅ​ការដាក់​នាម​បញ្ញត្តិ​នោះ​ទៀតសោត​គឺ​ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ទៅតាម​ថ្ងៃ ខែ និង ឆ្នាំ​កំណើត​របស់​នវ​ភិក្ខុ​(​ភិក្ខុ​ទើបបាន​បួស​ថ្មី​) នោះ ។ ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្តែង ដូចជា​សម្តេច​ព្រះ​មហាសង្ឃរាជ ជួន ណាត បន្ទាប់ពី​បាន​បំពេញ​ឧបសម្បទា ជា​ភិក្ខុ​រួចមក ព្រះ​ឧបជ្ឈាយ៍​បានដាក់​នាម​បញ្ញត្តិ ព្រះអង្គ​ថា “ ជោត​ញ្ញា​ណោ​” ។ ចំណែក​ព្រះអង្គម្ចាស់ រា​ជា​វត្តី បន្ទាប់ពី​បាន​បំពេញ​ឧបសម្បទា​ជា​ភិក្ខុ​មក មាន​នាម​បញ្ញត្តិ​ថា “ នរោត្តម “ ភិក្ខុ ។​

    ​អត្ថន័យ​ក្នុង​ភាសាបាលី ពាក្យ​ថា “ នរោត្តម​”  មកពី​ពាក្យ​ថា “ ន​រៈ​=​មនុស្ស , ជន , បុគ្គល​...(​សំដៅ​ដល់​មនុស្ស​ប្រុស​) + ឧត្តម​= ប្រសើរ​, ខ្ពង់ខ្ពស់​, ថ្លៃថ្លា ” ។ បូក​បញ្ចូល​គ្នា​ទៅ​ពាក្យ​ថា “ នរោត្តម​” ដែល​ជា​ព្រះនាម​បញ្ញត្តិ នៃ​ព្រះ​ភិក្ខុ រា​ជា​វត្តី នេះ ប្រែ​ថា “ បុគ្គល ឬ ជន​ដ៏​ប្រសើរ​, បុគ្គល ឬ ជន​ខ្ពង់ខ្ពស់ , បុគ្គល ឬ ជន​ថ្លៃថ្លា ” ។ ព្រះនាម​បញ្ញត្តិ​នេះ ត្រូវបាន​ដាក់​ថ្វាយ​ដោយ​គិត​តាម​ថ្ងៃ ខែ និង ឆ្នាំ​ប្រសូត​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់​រា​ជា​វត្តី ភិក្ខុ ដោយ​គិត​តាម​គតិ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ធម្មយុត្តិកនិកាយ ។​

​     ព្រះករុណា​អង្គឌួង បាន​សោយ​ទិវង្គត នៅ​ថ្ងៃ​៥​កើត ខែ​កត្តិក ឆ្នាំ​មមែ ពុទ្ធ​សករាជ ២៤០៣ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃទី​១២ ខែវិច្ឆិកា គ្រិស្ដ​សករាជ ១៨៥៩ បន្ទាប់ពី​បាន​សោយរាជ្យ​រយៈពេល ១៩​ឆ្នាំ ។ ក្រុមប្រឹក្សា​សេនាបតី​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​បាន​ជំនុំ​ពិភាក្សា​គ្នា​ ជ្រើសរើស​ព្រះអង្គម្ចាស់​រា​ជា​វត្តី  ដែល​កំពុង​មាន​ឋានៈ​ជា​មហាឧបរាជ​ស្រាប់​ផង​ឱ្យ​ឡើង​សោយរាជ្យ​បន្ត​ពី​ ព្រះបិតា តាម​បណ្តាំ​របស់​ព្រះរាជ​សព ។ នៅ​ពេល​ឡើង​សោយរាជ្យ​នោះ ព្រះអង្គម្ចាស់​រា​ជា​វត្តី មហា​ឧបរាជ សព្វព្រះទ័យ​នឹង​ព្រះនាម នរោត្តម ជា​នាម​បញ្ញត្តិ កាល​ព្រះអង្គ​ចូល​បំពេញ​ឧបសម្បទា ។ គេ​ក៏​បាន​ថ្វាយ​ព្រះនាម​ព្រះ​នវ​រាជ្យ (ស្តេច​ថ្មី​) អង្គ​នេះ​ថា សម្តេចព្រះ​នរោត្តម​ព្រហ្ម​បរិរក្ស ហើយ​ក៏​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ព្រះនាម​ខ្លី​មក​ថា “ ព្រះបាទ “​នរោត្តម​” តរៀងមក ។

​     ឯកសារ​ខ្លះ​អះអាងថា ព្រះនាម “ នរោត្តម​” នេះ ជា​ព្រះនាម​ដែល​ព្រះ​ចៅចម​ក្លាវ នៃ ប្រទេស​សៀម​ជា​អ្នក​ថ្វាយ ។ ប៉ុន្តែ​តាម​ប្រពៃណី​ព្រះពុទ្ធសាសនា បុគ្គល​ទីទៃ​ពី​ព្រះ​ឧបជ្ឈា​យ៍ ទោះ​បុគ្គល​នោះ​មាន​ឋានៈ​ជា​អ្វី​ក៏ដោយ ក៏​ពុំ​មាន​កាតព្វកិច្ច​ដាក់​នាម​បញ្ញត្តិ​នេះ​ដល់​ភិក្ខុ​ដែល​ទើប​បាន​បួស​ នោះឡើយ ។

​     ទោះយ៉ាងណា បើ​វិភាគ​ទៅលើ​បរិបទ​សាសនា​ទៅនឹង​សម័យកាល​នោះ យើង​អាច​សន្និដ្ឋានបាន​ថា ដោយសារ​ព្រះអង្គម្ចាស់​រាជា​វត្តី ជា​មនុស្ស​ក្នុង​រាជវង្ស ហើយ​ត្រូវបាន​ព្រះរាជា​សៀម​ជា​អ្នក​បញ្ជូន​ចូល​បួស​ផង​នោះ ជាហេតុ​នាំ​ឱ្យ​ឧបជ្ឈាយ៍​មាន​ភាព​ស្ទាក់ស្ទើរ​មិន​ហ៊ាន​អារកាត់​ដាក់​នាម​ បញ្ញត្តិ​ដល់​នវ​ភិក្ខុ​រូប​នេះ​តែ​អង្គឯង​ឡើយ ទើប​បន្ទាប់​ពី​បាន​សម្រិត​សម្រាំង​នាម​បញ្ញត្តិ​មក ក៏​បាន​នាំយក​ទៅ​ទូល​សុំ​ការព្រមព្រៀង​សព្វព្រះទ័យ​ពី​ព្រះរាជា​ក្រុង​សៀម គឺ​ព្រះ​ចៅចម​ក្លាវ ផងដែរ ។ ប្រហែល​ជា​ដោយ​ប្រការ​នេះ​ឯង​ហើយ ទើប​បានជា​មាន​ឯកសារ​ខ្លះ​ហ៊ាន​អះអាង​ថា ព្រះនាម “ នរោត្តម​” នេះ គឺជា​នាម​ដែល​ត្រូវ​បាន​ថ្វាយ​ដោយ​ព្រះ​ចៅ ចម​ក្លាវ នៃ​ក្រុង​សៀម ។

​      ជា​សរុប​មក​វិញ ព្រះនាម “ នរោត្តម​” ជា​នាម​នៃ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​អង្គ​នេះ ត្រូវ​បាន​ថ្វាយ​បន្ទាប់ពី​ព្រះអង្គ​បាន​បំពេញ​ឧបសម្បទា​ជា​ភិក្ខុ​នៅ​ ប្រទេស​សៀម ។ ឯ​នាម​ដើម​របស់​ព្រះអង្គ​គឺ “ ច្រឡឹង​” ហើយ​ព្រះនាម​ជា​ផ្លូវការ​គឺ “ រា​ជា​វត្តី “ ឬ “ អង្គ​វត្តី​” ៕